KANUN VAR, YÖNETMELİK VAR, OT0PARK PARASI VAR… PEKİ OTOPARK NEREDE?
Akyazı’da artık herkesin günlük hayatında hissettiği bir sorun var: Otopark sorunu.
İlçe merkezine çıktığınızda tablo ortada.
Caddeler araçlarla dolu, sokaklar park yeri olarak kullanılıyor, kaldırımlar araçların işgaline uğruyor. Sürücü park edecek yer bulamıyor, yaya kaldırımı kullanamıyor, trafik ise günün belirli saatlerinde ciddi şekilde sıkışıyor.
Peki bu sorun neden yıllardır çözülemiyor?
Daha da önemlisi;
Otopark konusunda kanun ve yönetmeliklerde açık hükümler varken neden bu hükümler Akyazı'da gerektiği şekilde uygulanmıyor?
İşte asıl sorulması gereken soru budur.
Kanun ne diyor?
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 37. maddesi, imar planlarında gerekli otopark yerlerinin ayrılmasını ve otopark ihtiyacı bulunan yapı ve tesislerde gerekli otopark yerlerinin oluşturulmasını düzenliyor. Otopark konusu ayrıca Otopark Yönetmeliği ile ayrıntılı şekilde düzenlenmiş durumda.
Yani otopark konusu belediyelerin keyfine bırakılmış bir konu değil.
Bir bina yapılacaksa, o binanın oluşturacağı otopark ihtiyacı hesaplanacak.
Otopark ihtiyacının nasıl karşılanacağı belirlenecek.
Parselinde otopark yapılması mümkün değilse, mevzuatta öngörülen şartlar çerçevesinde otopark bedeli alınabilecek.
Ancak burada çok önemli bir nokta var:
Bedeli almak, otopark yapma sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Tam tersine, Otopark Yönetmeliği'nde otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının ilgili idarece karşılanmasının zorunlu olduğu belirtiliyor. Ayrıca güncel düzenlemeye göre bedel alınan parseller için bölge otoparklarının ruhsat tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanması gerekiyor.
Öyleyse soruyorum:
Akyazı'da yıllardır otopark bedeli alınan kaç parsel var?
Bu parseller için kaç araçlık otopark ihtiyacı oluştu?
Bu ihtiyacın karşılanması için kaç araçlık otopark yapıldı?
Cevap bekleyen sorular bunlardır.
Otopark parası nereye gidiyor?
Yönetmelik burada da oldukça açık.
Otopark hesabında toplanan paranın; gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların yapımında kullanılması öngörülüyor.
Daha da önemlisi:
Otopark hesabında toplanan meblağ bölge ve genel otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
İşte bu nedenle Akyazılı vatandaşın sorması son derece meşrudur:
Bugüne kadar Akyazı'da otopark hesabında ne kadar para birikti?
Bu paranın ne kadarı otopark için harcandı?
Kaç otopark yapıldı?
Kaç araçlık kapasite oluşturuldu?
Bunların kamuoyuna açıklanması gerekir.
Çünkü bu paralar vatandaşın cebinden çıkıyor.
Vatandaş üzerine düşen yükümlülüğü yerine getiriyorsa, belediyeden de kanunun öngördüğü hizmeti beklemek en doğal hakkıdır.
Belirli sayıdaki daireler ve otopark zorunluluğu
Bir başka önemli konu da yeni yapılan binalar.
Otopark ihtiyacı, binanın kullanım şekline, bağımsız bölümlerin niteliğine ve ilgili yönetmelikte belirlenen kriterlere göre hesaplanıyor.
Dolayısıyla yeni bir bina yapılıp daireler satışa çıktıktan sonra “Bu araçlar nereye park edecek?” diye düşünmek doğru değildir.
Otopark, yapı ruhsatı ve proje aşamasında çözülmesi gereken bir meseledir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 37. maddesi de otopark ihtiyacı bulunan yapı ve tesisler bakımından gerekli düzenlemeleri öngörmektedir.
Fakat burada yine aynı noktaya geliyoruz.
Yeni yapıların otopark ihtiyacı için mevzuat uygulanıyor ve vatandaşın üzerine düşen mali yükümlülük tahsil ediliyorsa, şehir genelindeki otopark ihtiyacını karşılamak da belediyenin sorumluluğudur.
Bir tarafın sorumluluğu uygulanıp diğer tarafın sorumluluğu ertelenemez.
Belediye boş alanları ücretli otoparka çeviriyor
Bugün Akyazı'da belediyeye ait boş alanların ücretli otopark olarak kullanıldığını görüyoruz.
Elbette belediyenin taşınmazlarını değerlendirmesi tek başına eleştirilecek bir uygulama değildir.
Fakat burada şu ayrımı yapmak zorundayız:
Boş bir alanı otopark olarak işletmek başka, ilçenin otopark sorununu çözmek başka.
Ücretli otopark işletmek gelir sağlayabilir.
Ama bu uygulama Akyazı'nın merkezindeki kronik otopark sorununu ortadan kaldırmıyor.
Çünkü araç sayısı artmaya devam ediyor.
Yeni binalar yapılmaya devam ediyor.
İlçe merkezindeki ticari hareketlilik devam ediyor.
Ama otopark kapasitesi aynı oranda büyümüyor.
Sonuç?
Sokaklar otoparka dönüşüyor.
Nostalji Aile Parkı meselesi
Bir de ayrıca üzerinde durulması gereken Nostalji Aile Parkı konusu var.
Bir parkın amacı bellidir.
İnsanların dinlenmesi, ailelerin vakit geçirmesi, çocukların kullanması ve şehir içerisinde sosyal alan oluşturması.
Şimdi bu alanın amacı dışında otopark olarak kullanılması gündeme geliyorsa, bunun hukuki ve idari dayanağı mutlaka açıklanmalıdır.
Çünkü burada artık sadece “otopark ihtiyacı var” diyerek geçiştirilemeyecek bir mesele söz konusu.
İmar planında bu alanın kullanım kararı nedir?
Park alanı olarak ayrılmışsa otopark kullanımına hangi karar ile geçilmiştir?
Belediye Meclisi'nin bu konuda kararı var mıdır?
Gerekli plan değişikliği ve izin süreçleri tamamlanmış mıdır?
Bu kullanım geçici midir, kalıcı mıdır?
Bu soruların cevabını kamuoyu bilmelidir.
Üstelik 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 37. maddesinde, kullanma izni alındıktan sonra otopark yerlerinin plana ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemeyeceğine ilişkin açık hüküm de bulunmaktadır.
Dolayısıyla park alanının otopark olarak kullanılması konusunda ilgili imar planının ve alınan kararların mutlaka ortaya konulması gerekir.
Burada kimse hakkında belge ve inceleme olmadan “suç işlenmiştir” demek doğru değildir.
Ancak kanunlara aykırı bir kullanım varsa bunun araştırılması ve sorumluluğun ortaya çıkarılması gerekir.
Asıl soru: Kanun neden uygulanmıyor?
İşte köşenin başlığı aslında burada.
Kanun var.
Yönetmelik var.
Otopark zorunluluğu var.
Otopark bedeli var.
Otopark hesabı var.
Hatta otopark bedelinin hangi amaçla kullanılacağı bile açıkça düzenlenmiş.
O halde Akyazı'nın merkezinde neden hâlâ otopark sorunu yaşanıyor?
Eğer mevzuat uygulanıyorsa neden sonuç ortada yok?
Eğer uygulanmıyorsa neden uygulanmıyor?
İşte belediyenin cevaplaması gereken temel soru budur.
Belediyenin yapması gereken çok basit
Öncelikle Akyazı'nın mevcut otopark envanteri çıkarılmalı.
Kaç araçlık otoparkımız var?
Kaç araçlık açığımız var?
Otopark bedeli olarak bugüne kadar ne kadar para tahsil edildi?
Bu para hangi hesapta tutuldu?
Hangi tarihlerde hangi otoparklar yapıldı?
Toplam kaç araçlık kapasite oluşturuldu?
Otopark bedeli alınan parsellerin ihtiyacı hangi otoparklarla karşılandı?
Bunların tamamı şeffaf biçimde açıklanmalı.
Ardından Akyazı'nın 10-20 yıllık otopark ihtiyacı hesaplanmalı.
Gerekirse katlı otopark projeleri hazırlanmalı.
Uygun belediye taşınmazları kalıcı otopark alanlarına dönüştürülmeli.
Merkez dışındaki bölgelerde alternatif otopark alanları oluşturulmalı.
Ancak parklar ve yeşil alanlar bu işin kolay çözümü olarak görülmemeli.
Başkan Soykan'a çağrı
Akyazı Belediye Başkanı Sayın Bilal Soykan'a çağrımız açık:
Otopark sorununu artık günlük uygulamalarla geçiştirmeyin.
Vatandaştan tahsil edilen otopark bedellerinin hesabını kamuoyuna açıklayın.
Kanunun ve yönetmeliğin belediyeye yüklediği sorumlulukların ne ölçüde yerine getirildiğini ortaya koyun.
Otopark bedeli alınan parseller için hangi otoparkların yapıldığını açıklayın.
Nostalji Aile Parkı'nın otopark olarak kullanılmasının hukuki dayanağını kamuoyuyla paylaşın.
Ve Akyazı'nın otopark sorununu çözecek ciddi, ölçülebilir ve takvime bağlanmış bir proje ortaya koyun.
Çünkü belediyecilik sadece “kanun bize ne kadar para toplama yetkisi veriyor?” sorusundan ibaret değildir.
Asıl mesele:
“Kanunun bize yüklediği sorumluluğu ne kadar yerine getiriyoruz?” sorusudur.
Son söz
Akyazı'da vatandaş artık çok basit bir cevap istiyor:
“Otopark için bizden alınan paraların karşılığında nerede otopark var?”
Bu sorunun cevabı verilmeden yapılan her yeni ücretli otopark uygulaması tartışılmaya devam edecektir.
Çünkü vatandaşın gözü önünde olan gerçek şu:
Sokaklar otopark olmuş.
Kaldırımlar otopark olmuş.
Belediyenin boş alanları ücretli otopark olmuş.
Park alanlarının bile otopark olarak kullanılması tartışılıyor.
Ama buna rağmen ilçenin kalıcı otopark sorunu çözülememiş.
O halde artık mesele araçların nereye park edeceği meselesinden çıkmıştır.
Mesele, kanunların neden gerektiği gibi uygulanmadığı meselesidir.
Akyazı'nın ihtiyacı daha fazla geçici otopark değil, kanuna uygun, planlı ve kalıcı bir otopark politikasıdır.
Çünkü vatandaşın parasını almak kolaydır.
Asıl marifet, o paranın karşılığında vatandaşa hakkı olan hizmeti sunmaktır.
Ve unutulmamalıdır:
Kanun vatandaşa uygulanıyorsa belediyeye de uygulanmalıdır.